Najaar 2021 Onze tocht rondom Vanua Levu

 Onze tocht rondom Vanua Levu

Najaar 2021

Wij vertrekken 16 september vanuit de Copra Shed Marina, Savusavu. Hoewel het plan was om naar de Lau-groep te zeilen, is de wind, alweer, ongunstig om dit te doen. We besluiten daarom eerst rondom dit tweede grote eiland van Fiji te gaan varen.

De noordzijde van dit eiland hebben we niet eerder bezocht en het is altijd leuk om nieuwe plekken te ontdekken. We gaan eerst langs de zuidkant van het eiland; door een smalle rifdoorgang naar onze eerste ankerplaats van deze tocht.

De smalle rif passage

De doorgang door het rif is schitterend. Je kunt het rif heel mooi zien liggen. Ocean Girl met aan boord onze vriendin Gillian en een crewlid vaart achter ons aan. We zien onderweg zelfs de spuit en de rug van een walvis! We denken dat het er twee zijn. Jammer genoeg wel ver weg, maar het blijft toch leuk en bijzonder. Op onze ankerplaats eten en borrelen we samen met Ocean Girl. Hier nemen we voorlopig afscheid van elkaar. Zij gaan door richting Musket Cove, wij gaan de volgende ochtend verder naar een andere ankerplaats, in Bua bay, om de oversteek naar Yadua te kunnen maken. Dit eilandje ligt ten westen van Vanua Levu. We hebben gehoord dat het er mooi is, dus we gaan het bezoeken.

Na een prachtige tocht, waarbij we ook weer dolfijnen zien, komen we aan bij Yadua. En het is er inderdaad schitterend! Het waait er wel vaak hard, doordat het in de “acceleratie zone" ligt; het ligt in de zee tussen de twee grote eilanden en de wind wordt als het ware tussen de eilanden door geperst, wat een versnelling van de wind tot gevolg heeft. We hebben dan ook een paar dagen flinke wind. We gaan toch even snorkelen. Ongelooflijk mooi! Écht een van de mooiste plekken met koraal in Fiji, wat wij gezien hebben. Enorme diversiteit qua kleuren en vormen. Gewéldig!

We krijgen via onze iridium (satelietverbinding) een berichtje dat Mahili, met Jennifer en Mike, ook naar Yadua komt. Zij zijn zich langzaam aan het voorbereiden om naar Australië terug te varen. We hebben al een paar keer afscheid van elkaar genomen, maar treffen elkaar nu toch nog weer. Heel gezellig. Mike en Heinze hebben samen veel gewandeld en ik ben ook een aantal keren meegeweest. Op woensdagochtend spreken we een local op het strand. Hij zegt dat we welkom zijn in het dorp, wat aan de andere kant van het eiland ligt. Hij zal het pad er naartoe wel wat open hakken met zijn machete, zodat het beter zichtbaar is. Wij beloven de volgende dag die tocht te zullen ondernemen en Sevusevu te zullen doen. De volgende dag gaan Mike, Heinze en ik dus met onze dinghy naar de kant. Met de kava en wat andere cadeautjes voor de Sevusevu in onze rugzak gaan we op pad. We zoeken naar de trail naar het dorp, maar kunnen het niet vinden. We vechten ons door de bossages en struiken steil de berg op. We worden beloond met een prachtig uitzicht, maar een pad zien we niet.

ons schip en dat van onze vrienden in de baai van Yadua

We geven het op. Zoals gebruikelijk in bergachtige omgeving komt na iedere top een volgende top. En om nou de ene berg na de andere te beklimmen zonder goede richting aanwijzingen zien we niet zitten. Het is toch wel erg warm en we zijn alle drie flink bezweet. Er zijn natuurlijk al een hele tijd geen zeilers geweest, die naar het dorp gingen. Op de meeste plaatsen was je niet welkom vanwege de Covid-19 uitbraak. Het pad is dus volledig overwoekerd; dat gaat snel in Fiji.

voor we vertrekken doen we nog een "sundowner" met onze vrienden op het strand
Heinze met Mike

krabben kunnen mooie kleuren hebben

Op zaterdag zien we meerdere locals op het rif en op het strand. We brengen een tas met meel, suiker, rijst, tennisballen en milo (een soort cacaopoeder) naar ze toe.

Geen officiële Sevusevu, maar wel een bijdrage. Het blijkt dat de locals bezig zijn om eten te zoeken voor de zondag. Als ze ons later voorbij varen, zwaaien ze enorm enthousiast naar ons. Ze zijn duidelijk blij met de spullen. Nu nemen we écht afscheid van Jennifer en Mike. We hebben het erg gezellig met elkaar gehad.

Wij vertrekken nu naar de noordkant van Vanua Levu. We kunnen, onverwacht, het grootste stuk zeilen. We passeren een typische rots, die “monkey face" genoemd wordt. Het lijkt inderdaad wel wat op een apenkop. We leggen ons anker op een mooi plekje, vrij ver van een dorp.

het dorp waar wij voor anker gaan, mooie baai

Later op de dag komt er een longboat; een open boot waarmee de locals hier mensen vervoeren, maar waarmee ook gevist wordt. In de boot zit een man met twee jongentjes. Hij is de hoofdman o.i.d. van het dorp en hij komt eens even kijken wat we daar doen. Na een gezellig praatje en wat tennisballen voor de kinderen, worden we van harte uitgenodigd in het dorp. We beloven de volgende dag Sevusevu te komen doen. Toen hij aan kwam varen, voer hij heel langzaam. Hij vraagt ons of we wat benzine voor zijn motor hebben. Wij hebben nog een klein restje, wat we hem geven. Zelf varen we met ons elektrische motortje. Hij is er blij mee en scheurt weg. Langzaam varen doe je alleen als het écht niet anders kan, als Fijian. Wij de volgende dag dus naar de kant, met de traditionele kava. Blijkt het hele dorp zo’n beetje op stap te gaan, omdat er een begrafenis in een dorp verderop is. Iedereen in de longboat. Ook een varken wordt er luidkeels gillend in gebracht. Het arme dier.

In het andere dorp zullen ze hem slachten. Er wordt met ons nog even Sevusevu gedaan, lees: de kava wordt aangepakt, er wordt wat gepreveld en klaar. We mogen rondlopen in het dorp.

de dorpswinkel, hier wat lekkers gekocht voor de meiden

Heinze laat ze via Google Earth hun dorp en omgeving zien
Die beelden zitten in ons navigatie programma

Een paar jonge meiden krijgen de opdracht om ons rond te leiden. Het is een traditioneel dorp. Cycloon Yasa heeft hier behoorlijk schade aangericht. Er is echter weinig ondernomen om de schade aan bijvoorbeeld de kerk te herstellen. Een deur hangt scheef in zijn hengsels, loshangende latten hoeven alleen maar vastgespijkerd te worden. Maar aan onderhoud doen ze gewoon niet, hier in Fiji. De meiden vinden het leuk om ons rond te leiden. Eén van de drie Nancy, is zichtbaar meer geciviliseerd dan de andere twee. Eerlijk gezegd ruiken die andere twee meiden beide naar een bos uien. Bovenwinds lopen dan maar. Nancy vertelt dat ze de dochter van de predikant is en pas sinds vorig jaar in het dorp woont. Daarvoor woonden ze in Suva; de hoofdstad. Het moet wel érg saai zijn voor haar. Geen internet, alleen een piepklein winkeltje met basisbehoeften en nu ook al ruim een half jaar geen school vanwege de Covid-19 uitbraak in Fiji. Alle scholen zijn al sinds maart gesloten.

We besluiten een paar dagen later een wandeling te gaan maken.

er wordt hier nog veel op houtvuur gekookt
deze dame heeft hout gesprokkeld

We lopen naar het volgende dorp, bij een rivier. Onderweg komen we een meisje tegen, dat een zak met allerlei elektriciteitskabels etc draagt. Ze vertelt dat het voor hun zonnepaneel is. Op onze vraag antwoordt ze, dat ze ze geleend heeft. Oh zeg ik: ”kere kere". Ze schiet in de lach en zegt: ”ja".

Het is in Fiji gebruik dat je, als iemand ergens om vraagt, het geeft; je kunt het eigenlijk niet weigeren. Kere kere is de term om iets te vragen. Dit meisje heeft dus de kabels voor het zonnepaneel gekregen, officieel “te leen". Maar ze worden uiteraard niet terug gegeven.

We komen aan bij het andere dorp. Ons wordt enthousiast verteld dat hier één van de rugbyspelers woont, van de rugby 7, die goud gewonnen hebben op de olympische spelen.

rugby spelers zijn forse kerels
in het teiltje zit KAVA, geen traditionele Tanoa

We treffen hem inderdaad. En vanuit het dorp komen steeds meer mensen even gedag zeggen tegen ons. Er komen bijna nooit cruisers in dit dorp, dus ze zijn allemaal een beetje nieuwsgierig naar ons. En ze vinden het leuk. Vanuit dit dorp gaan we met wat jeugd naar de waterval. Niet ver weg, zeggen ze. Onderweg voegt zich nog een jongen op een paard bij ons. Na een hoop klimmen en klauteren komen we er eindelijk aan. Heinze gaat tot groot vermaak, geheel gekleed uiteraard, onder de waterval zitten. Daarna duikt de een na de ander ook in het water.

Heinze in het water

Op de terugweg klimt een van de jongens in een palmboom om kokosnoten voor allemaal te oogsten. Heerlijk!

Terug in “ons" dorp besluit ik Nancy nog even op te zoeken, om haar gedag te zeggen. We zullen namelijk de volgende dag vertrekken. Ze is blij om ons te zien. We krijgen een grote pompoen mee uit hun eigen tuin.

Ze zegt een beetje verlegen dat ze onze boot graag zou willen zien. Nou vooruit dan maar. Nancy en haar zusje gaan mee naar NOK. Ze vinden het geweldig. Wat te drinken en een snoepje en daarna weer terug. We hebben genoten van dit dorp!

In ons volgende blog meer over onze tocht langs deze prachtige kust!

Fiji ten tijde van Corona zomer 2021

 Fiji ten tijde van Corona

Ons vorige blog eindigde ermee, dat we begin juni weer mochten varen. We krijgen een “blue lane flag", met registratienummer, die aangeeft dat we coronavrij zijn. We krijgen de vlag uitgereikt door customs. Wij zijn één van de eerste schepen,  die die vlag krijgen in ons gebied. Er wordt zelfs een foto van gemaakt. De kwaliteit van de vlag is zeer matig. De officials zeggen dat we de vlag moeten hijsen, zodra we een nieuwe baai of haven binnenlopen. Maar hem daarna gauw weer omlaag halen, omdat hij zo snel kapot gaat. En je moet er toch de rest van het jaar mee doen. De vlag is gratis, dat wel.

We hebben op de haven gehoord dat we, in verband met de reisbeperkingen vanwege corona, alleen in baaien of havens mogen komen bij ons grote eiland Viti Levu. We vertrekken eerst naar een kleinere marina verderop, Naisoso. Bij Naisoso doen we weer onze wandelingen. Vanwege mijn sportschoenen draagt Heinze mij door moerasachtige natte stukken. Dat is ook een keer mis gegaan; zijn been zakte diep weg in de modder met mij op zijn rug dus allebei een nat pak! Daar hebben we ook een rivier verkend met de bijboot.

Varen op de rivier

We horen echter dat medezeilers toestemming hebben gekregen om vanaf Viti Levu te vertrekken naar andere eilanden. Dát is interessant! We schrijven dus ook een mailtje aan de betreffende verantwoordelijke van de regering.  En ook wij krijgen toestemming om naar elders te varen. Wegwezen dus, voor ze zich bedenken! We vertrekken naar het ons bekende Musket Cove.  Dat is ook bij het Plantation Island resort,  waar ik eerder meegewerkt heb aan het coral farming project. Tijdens één van onze eerste snorkeltochten zie ik een enorme hoeveelheid Crown of Thorns Starfish (COTS). Dat zijn die zeesterren die het koraal verwoesten,  een echte plaag. De manager van het resort, Alex, komt ons gedag zeggen tijdens zijn kanotocht. Ik vertel hem over de COTS. Hij zegt dat het team die maandag weer het water op zal gaan. En ik mag mee! Ik wijs de plek aan, waar die krengen zitten. En we halen in een ochtend 54 COTS van een stuk rif. Geweldig. We blijven een poos liggen bij Musket Cove en ik ga nog een aantal keer met het team mee. Heerlijk.

Bij Musket Cove kun je wel beperkt boodschappen doen, maar niet echt provianderen.  Er is wel een mogelijkheid om naar Denarau te gaan, in de buurt van Nadi, op Viti Levu.  Je zou dan contactloos kunnen provianderen. In de praktijk mag je gewoon op het Denarau rondlopen, maar niet van het eiland af. Ook geen taxi of bus nemen. We doen daar onze boodschappen,  de was en laten een gastankje vullen. We kunnen er weer even tegen.

Op 7 juli vertrekken we voor een tocht van twee dagen/etmalen varen naar Savusavu,  op Vanua Levu.  Dit is het tweede grote eiland. Op dit eiland is (nog) geen corona uitgebroken. Het leven is daardoor daar wat meer relaxed. De restaurantjes en bars zijn open. Mondkapjes moet je op straat en in de winkels wel dragen,  je temperatuur wordt vaak opgenomen en je moet een CareFiji app op je telefoon aanzetten. Verder is het leven er vrijwel normaal. Savusavu is een gezellig stadje. Natuurlijk opnieuw wandelen met mooie uitzichten.

Savusavu gezien vanaf een berg, ons schip ligt daar ook
Ja, onze wandelingen gaan regelmatig bergopwaarts

We zien een niet ongunstige wind om naar Viani bay te varen. Hier heb ik twee jaar geleden een paar mooie duiken gemaakt bij het nabij gelegen Rainbow reef (wereld beroemd vanwege de fantastische koralen en zeeleven). Daar heb ik wel weer zin in. We liggen met een aantal zeilboten tegelijkertijd in Viani bay. Het is gezellig,  met een aantal keren een “potluck". Iedereen maakt wat te eten en het wordt gezamenlijk opgegeten. Altijd weer verrassend wat mensen maken. Je doet er soms goede ideeën op. Ook zien we het rugbyteam van Fiji tijdens de olympische spelen goud winnen. Super leuk om dat samen met locals en zeilers te zien. Én ik maak nog vier hele mooie duiken. Wat wil een mens nog meer!?

Deze FJD 7 zijn uitgegeven toen zij 4 jaar geleden goud wonnen met rugby voor 7 personen

De divemaster groot in beeld, ik daarachter met ons schip op de achtergrond
Op naar rainbow reef om te duiken!

We willen toch ook nog wel een paar nieuwe plekken ontdekken. Ik had wel graag naar de Lau-groep gewild, maar we horen steeds meer berichten dat mensen van buiten de dorpen niet welkom zijn en dat je niet aan land mag komen . We hebben gelukkig in de voorgaande jaren best het een en ander gezien van de Lau-groep: Matuku, Makogai, Vanua Balavu,  Koro en Ovalau. We laten het hier dus maar bij. We varen naar Buca bay. Hier liggen we een aantal dagen lekker rustig, samen met een paar andere boten. We mogen ook aan land komen; de mensen in het dorpje zijn heel vriendelijk.  We zien ook nog wat nieuws: een lange stok met daaraan een plastic deksel bevestigd wordt gebruikt als roeispaan. Hilarisch.

Een vlot van bamboe met daarop pallets om de billen droog te houden
Dit zie je regelmatig in Fiji, dit is in Savusavu

De bodem van de voorraad komt weer aardig in zicht. We besluiten dus terug te varen naar Savusavu. Omdat je het land niet kunt verlaten,  vanwege alle gesloten grenzen van landen, hebben we geen haast. We liggen rustig twee weken in Savusavu. Maken een paar wandelingen en bezoeken de chocoladefabriek. Hoewel, we worden vooral rondgeleid over het terrein waar de cacao groeit. Nooit geweten dat er zoveel verschillende soorten cacaovruchten bestaan. Na het plukken van de rijpe vruchten, waarin de cacaobonen zitten, worden de bonen eerst in kisten gedaan. Daar beginnen ze te fermenteren. Na dat fermenteren worden de bonen gedroogd en verder verwerkt. Vervolgens worden in deze kleinschalige fabriek de chocoladebonen alleen vermalen met Fijian rietsuiker. Verder geen toevoegingen. Wel worden een paar varianten gemaakt, met chili, chai garam masala, zeezout, etc. we mogen het hele assortiment proeven, feest! Ik vind vooral de gekonfijte gember met een laagje pure chocolade (70%) erg lekker. Heinze is meer gecharmeerd van de 85% pure chocolade. Het was een leuke, interessante ochtend.

Heinze proeft allerlei soorten chocola, tussendoor mond spoelen

De noten van de cacaovrucht moeten na het gisten drogen

Vruchten van de cacaoboom. Twee verschillende soorten.

 Ook nemen de bus heen en terug naar Buca bay. Niet omdat die zo bijzonder is, maar wel om meer van het eiland te zien.  We gaan samen met vrienden Jennifer en Mike. Heel gezellig. Onderweg zien we toch ook wel bordjes staan,  waarop staat dat het verboden is om het dorp te bezoeken voor mensen van buiten het dorp. Helaas grijpt corona, de Deltavariant, steeds meer om zich heen. Begrijpelijk dat mensen bang zijn.

Kava wortels (nationale drank gemaakt van wortels van de kava plant)moet gedroogd worden, in een oven zoals hierboven als het regent, anders in de zon zoals hieronder

Het vaccinatieprogramma draait op volle toeren. Fiji voert een omstreden wet in: ”no jab, no job". Helaas zijn er voorgangers in verschillende kerken die betogen dat je, als je je laat vaccineren, geen vertrouwen in God hebt. Het gevolg is dat mensen zich niet laten vaccineren en hun baan verliezen.  Het is voor werkgevers zelfs verboden om ongevaccineerden in dienst te houden. En voor bijvoorbeeld onderwijzend personeel betekent het óók nog het verlies van hun huis, omdat ze in een huis van de school wonen. Echt triest. Positieve kant van deze wet is echter wel dat het percentage gevaccineerden dagelijks met sprongen omhoog gaat. Op het moment van schrijven is 95% van de bevolking boven de 18 jaar minimaal één keer gevaccineerd.  En meer dan 55% volledig.  Wij hebben medio juli ook onze tweede vaccinatie gekregen,  in Savusavu.  Geeft een rustig(er) gevoel. Nog steeds wordt er dagelijks een update gegeven over het aantal doden, plaatsen waar uitbraken zijn en vaccinaties.  

Als je in de bus zit proberen locals voedsel en lekkernijen te verkopen

Voorlopig varen we een beetje rond bij Vanua Levu.  Het weer is natter en minder heet dan aan de noordkant van het grote eiland. Dus regelmatig regen en de temperatuur wat aangenamer. Maar goed,  soms is het een beetje saai. Maar we klagen niet,  hoor! We vinden Fiji nog steeds fantastisch. Prachtige natuur en lieve mensen.

Vlak voor het publiceren van dit blog is de Lau groep weer open voor zeilers, door het succesvolle vaccinatie programma. Wij willen zo snel mogelijk daarheen varen. Eerst naar het zuidelijke deel daarvan (200NM/380KM). Goed nieuws voor ons!

Voorlopig blijven we dus in Fiji. Hopelijk volgend jaar mei verder

We hebben een nieuw huisdier aan boord, een vriend voor Ducky!
Gekregen van onze Australische vrienden

Het leven als landrot in FIJI

Het leven als landrot in Fiji
 
Zoals vermeld in ons laatste blog van begin januari, hebben we een huis gehuurd. Het ligt op ongeveer 10 minuten lopen van de marina. Heuvel op, maar dat wordt dan beloond met een fantastisch uitzicht! We kijken uit over de prachtige tropische tuin, met op de achtergrond de oceaan en in de verte eilanden. Voordeel ook van bovenop een heuvel zitten, is dat je vrijwel altijd een briesje hebt. Ook het aantal muggen is hier minder, maar nog steeds wel een probleem. Ik grap regelmatig dat ik toch zo’n lekker wijf ben. Alle muggen zijn dol op me. Je wilt je ook niet iedere dag met agressieve insectenspray inspuiten. En de mildere varianten zijn vaak niet afdoende. Toch wel regelmatig binnen in huis, dus. We hebben vrijwel dagelijks de airco een paar uur aan. In beide slaapkamers hangt een unit. In dit seizoen is de luchtvochtigheid erg hoog; vaak boven de 90%. Meestal heb je hier nog meer last van, dan van de warmte.

 
Maar wat doe je nou zoal de hele dag? Tsja, gewoon leven. Ik ga meestal een keer in de week naar Lautoka om boodschappen te doen. De bus stopt hier zo’n beetje voor de deur. Het is ook heel goedkoop: voor nog geen anderhalve euro kun je heen en weer. Je moet het wel goed timen, want de bus rijdt maar heel weinig. Als ik om 9.00 uur de bus neem, ben ik rond 9.25 uur in Lautoka. Rennen naar de supermarkt en daarna de groenten- en fruitmarkt en dan om 10.10 uur terug. De volgende bus gaat pas om 12.15 uur terug en die daarna zelfs pas 15.15 uur! We nemen ook wel eens een taxi terug, als we veel boodschappen hebben en/of de bus gemist hebben. Voor 6 euro zetten ze je voor de deur af. Hoewel niet duur, toch wel veel prijziger dan met de bus. Bovendien vind ik het ook wel leuk om met de locals in de bus te reizen. Soms neemt de bus een omweg en gaat hij over onverharde wegen, met veel kuilen. Een sportbeha is dan geen overbodige luxe.

De wekelijkse Fiji kookcursus op de marina

We hebben een tv gekocht. Die hadden we tot nu toe nog niet aan boord. Die tv staat nu in ons huis. Wat een genot! Lekker Netflix kijken en YouTube filmpjes. Ook gebruik ik programma’s op YouTube met Powerwalk en met Yoga. Lekker een beetje in conditie blijven op de tijd dat het mij uitkomt. Op de haven doet men iedere dag yoga van 7.00 tot 8.00 uur. Voor mij echt veel te vroeg. Eerst koffie.
Ik ben begonnen met het schrijven van mijn boek. Het zal gaan over onze belevenissen in de Pacific. We hebben zulke bijzondere plekken bezocht, dat het me leuk lijkt daar een boek over te schrijven. Ik gebruik onze blogs als basis en vul die aan met extra informatie over het betreffende land. Kort iets over de geschiedenis, staatsvorm, et cetera. Landen die ik beschrijf zijn Panama, Frans Polynesië, Samoa, Marshall Eilanden, Tarawa, Tonga en uiteraard uitgebreid over Fiji.
   
Omdat we van plan zijn om naar Indonesië te gaan, heb ik besloten om de taal te leren. Ik zit bijna dagelijks met DuoLingo te oefenen. Indonesisch is een eenvoudige taal qua grammatica; die ontbreekt vrijwel. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen hij of zij, tussen heden of verleden. Het lastige is om de woorden te leren, die vaak heel anders zijn dan in de ons bekende talen. Maar af en toe kom je ineens Nederlandse woorden verbasterd tegen. Pakaian (pakkie an) voor kleding, dasi voor een stropdas, pintar (pienter) voor slim. Grappig toch!?
 

In januari zijn we allebei jarig. Heinze wordt verrast met een vroeg verjaardagsdiner. Vrienden van ons vragen ons of we samen met hen komen eten op het resort, waar zij een huisje huren. Het is zo’n tien dagen voor Heinze’s verjaardag, dus we hebben echt niets door. Wanneer we aankomen in het restaurant, komen daar nog vier andere vrienden van ons aan. We krijgen een borrel, diner en verjaardagstaart aangeboden. Geheel omlijst met muziek van twee muzikanten. Echt geweldig en heel gezellig. Ik krijg ook een onverwacht verjaardagscadeau dit jaar: een cycloon met de naam Anna! Is dat nou niet bijzonder!? Gelukkig richt ze in onze omgeving weinig schade aan. Heinze en ik vieren mijn verjaardag later nog met een paar dagen in een hotel, met een heerlijke massage en uit eten met vrienden. Niks te klagen, dus.
 

Heinze gaat vrijwel dagelijks naar de marina om aan onze eigen boot te werken, maar ook om anderen te helpen. Hij heeft inmiddels de status bereikt van de man die alles weet, dus er wordt vaak een beroep op hem gedaan. En hij doet het (meestal) met liefde.
 
Het leven in een huis in Fiji kent zoal geheel eigen uitdagingen. Het huis is mooi stevig, dus we maken ons meestal niet zo’n zorgen over het weer. Al vallen hier af en toe enorme zware regenbuien, waait het soms heel hard en zijn er bij tijd en wijle hele zware onweersbuien. Soms valt de stroom ineens uit. Meestal maar voor een paar uur, maar het is dan gelijk echt aardedonker, ’s avonds en ‘s nachts. We hebben een lampje op zonne-energie en er liggen kaarsen. Maar die moet je dan wel weten te vinden, in het stikdonker. Op een vaste plaats neerleggen en op de tast zien te vinden, is het devies. Het water wordt ook af en toe afgesloten. Tijdens en na een cycloon is dat bekend, maar soms word je erdoor overvallen. Meestal is de duur beperkt, dus valt het ongemak mee.
 
Dan heb je nog het ongedierte. In het begin vinden we nog wel eens een megagrote kakkerlak in huis. Het meest extreem is de kakkerlak die bij ons in bed loopt. Terwijl wij erin liggen….echt smerig! De laatste tijd zie ik ze veel minder vaak. Ik weet niet hoe dat komt, misschien het seizoen? Mieren vind je ook echt overal. Uiteraard als je eten laat liggen, maar ook op allerlei andere plaatsen. We hebben gekko’s in huis. Die vinden we leuk en nuttig. Maar gekkopoep is kennelijk een traktatie voor mieren; die komen er in grote getalen op af. We hebben een duidelijk grotere gekko, die noemen we godzilla. Zij maakt een soort hijgend geluid, heel apart. We zien een keer dat ze een grote kakkerlak opvreet. Applaus!
Op een dag zie ik een soort modderig plasje op de grond liggen in de badkamer. Daar baal ik van, want ik heb hem net schoongemaakt. We snappen niet waar het vandaan komt. Tot we een flinke maat pad zien zitten, verdekt opgesteld achter de wc-pot. Die padden komen door de afvoer, of door het toilet naar boven gezwommen. Dat wisten we niet, dus later gebeurt het nog een keer. Ze laten zich gelukkig makkelijk vangen en buiten zetten. In de badkamer zit een afvoer in de vloer zonder rooster. Dat hebben we nu afgedekt en het toilet doen we sindsdien altijd dicht. Geen last meer gehad.
We hebben nog een gast, waar we minder blij mee zijn: naar onze normen hele grote spinnen. Het schijnen “Huntsman spinnen” te zijn. Op zich ongevaarlijk, maar ze kunnen wel bijten. Van insectenverdelger worden ze alleen maar een beetje dizzy, maar ze lopen nog net zo hard en gaan er niet van dood. Meppen dan maar. Gelukkig komen ze niet zo vaak.
 

Dieren waar we wel blij mee zijn, zijn de honden van onze verhuurder. Frances en Illy komen iedere dag wel even een koekje halen en knuffelen. Frances is een oudere hond. Ze ligt ’s nachts vaak bij ons voor het terras, goede bewaking. We hebben overigens ook een elektronisch alarmsysteem; dat zetten we iedere nacht aan. Het komt helaas wel voor dat er in deze buurt ingebroken wordt, maar wij voelen ons zo wel veilig.
 
Ik heb het geluk dat ik mee kan werken aan een project rondom het conserveren en herstellen van koraal, hier op een eiland vlakbij (Malolo). Ik ga er met de ferry naartoe en verblijf twee weken in een huisje op het verder gesloten resort. Klinkt heel luxe, maar dat is het niet echt. Je werkt en eet samen met het team; je bent zeker geen resortgast. Ik heb het reuze naar mijn zin. Ik heb er een aparte blog over geschreven, dat gepubliceerd is bij dewereldwijven EN ons vorige blog.
Het team van Plantation Island Resort heeft op 1 april een afspraak bij Tourism Fiji. Ze geven een verrassingsoptreden, om te herdenken dat het resort nu alweer een heel jaar gesloten is vanwege Covid-19. Ze hebben een “Jerusalema” ingestudeerd, opgeleukt met Fijian invloeden. Om hen te steunen, ga ik er samen met een andere vrijwilligster naartoe. Het team zingt en danst; het is een hele leuke happening. En gaat de hele wereld over via Facebook. Naderhand sta ik even na te praten met de “acting CEO” van het toerismebureau, de baas zeg maar. Hij geeft aan erg geïnteresseerd te zijn in mijn blog. Het schijnt dat er een medewerker is, die Nederlands spreekt. Ik heb mijn blog aan hem gestuurd en heb een leuke reactie ontvangen. Wellicht gaan ze het gebruiken in de promotie in Nederland van het toerisme naar Fiji. Zou leuk zijn.
 

En nu zijn we aan het einde van het cycloonseizoen en ook aan het einde van de huur van ons huis. Het verblijf in het huis heeft deze periode aangenaam gemaakt. Eerlijkheidshalve moet ik zeggen dat ik er erg tegenop zag, om gedurende het cycloonseizoen hier in Fiji te zijn. Het klimaat is onaangenaam in deze periode: (zeer) hoge luchtvochtigheid, veel langdurige tropische regen, cycloondreiging en veel muggen. Het huis is een “lifesaver”.  We waren van plan om eind april weer aan boord te gaan wonen. Helaas gooit Corona ook hier in Fiji roet in het eten. Zo zonde, de samenleving in Fiji was al meer dan een heel jaar coronavrij. Echter, waarschijnlijk doordat medewerkers van de grensbewaking en/of een hotel, waarin binnenkomende reizigers 14 dagen in quarantaine moeten verblijven, zijn er nu toch een paar gevallen binnen de gemeenschap. In Fiji neemt men geen halve maatregelen: een ziekenhuis, waar een coronageval geconstateerd wordt op een andere afdeling dan de corona-afdeling, wordt dezelfde dag nog geheel afgesloten van de buitenwereld. Personeel mag niet naar huis en  personeel wat al naar huis vertrokken is moet direct terugkomen. Niemand mag nog in of uit het ziekenhuis. Cordon soldaten eromheen.

Ook onze huiseend "Ducky" moet een  mondkapje op

Gelukkig kunnen wij wel bij vrienden op bezoek
in het naastgelegen resort en lekker eten

Een groot deel van de hoofdstad Suva krijgt een heel weekend een strenge lockdown opgelegd. De enige reden om op straat te mogen zijn, is als er een medische urgentie is. Of als je een ontheffing gekregen hebt. Voedselpakketten worden aan huis uitgedeeld. Achteraf zegt de regering dat het een groot succes was. Ze hebben maar enkele arrestaties hoeven te verrichten. Wij, in de buurt van Lautoka, zitten in een zogenaamde containmentarea: we mogen deze regio niet uit, ons wordt dringend verzocht zoveel mogelijk thuis te blijven en om alleen om noodzakelijke redenen de deur uit te gaan. Supermarkten, apotheken en banken zijn wel open, verder is ongeveer alles gesloten. Er is iedere dag een persconferentie door de Minister of Health. Het vaccinatieprogramma is ook van start.

In de rij voor de vaccinatie

Wij zijn blij dat we op 5 mei onze eerste vaccinatie (met AstraZenica) gekregen hebben. Via Covax en donaties van andere landen druppelen de doses binnen. Hopelijk duurt deze situatie niet meer lang, maar we hebben er een hard hoofd in. Varen mag ook niet….Op 14 mei loopt de huur van ons huis af. En gaan we weer aan boord wonen. En dan verder? Geen idee!

Inmiddels hebben we de haven verlaten (begin juni) en varen we weer op zoek naar nieuwe avonturen. Wel in Fiji omdat de grenzen van Aziatische landen gesloten zijn.

 
 
 

TUINIEREN IN DE OCEAAN Is het te laat om het koraal te redden?

Artikel van Anneke gepubliceerd op:

- https://dewereldwijven.com/?s=fiji
- https://dewereldwijven.com/2021/04/11/anneke-tuiniert-oceaan-fiji-koraal-redden/ 

TUINIEREN IN DE OCEAAN

Is het te laat om het koraal te redden?

5 april 2021

Fiji

 

Koraalriffen over de hele wereld worden bedreigd. Door klimaatverandering, door vervuiling en ook door overbevissing. Volgens verschillende experts zullen de meeste koraalriffen tegen 2050 verdwenen zijn. Zijn deze belangrijke ecosystemen nog te redden? En waarom zou dat nodig zijn?

Fiji is een droombestemming voor velen. De prachtige natuur, de interessante cultuur en de vrolijke, hartelijke mensen vormen de ideale mix voor een geweldige vakantie. Onderdeel van de prachtige natuur zijn de vele schitterende koraalriffen, die het duiken en snorkelen in het warme water tot een onvergetelijke ervaring maken.

Koraal is van levensbelang
Echter, deze prachtige koraalriffen worden ernstig bedreigd. Dat is niet alleen een klap voor het toerisme, waar Fiji in grote mate van afhankelijk is, maar ook voor het voortbestaan van vele kleinere en grotere eilanden in de Pacific. Jaarlijks worden al meerdere eilanden opgegeven, door de stijging van de zeespiegel. Koraalriffen groeien echter mee met de verhoging van het water en kunnen derhalve de kust beschermen. Ook is het koraal een geweldige schuilplaats en broedplaats voor vis. Niet alleen mooi, maar dus van levensbelang!

 

Mangroveplantjes bedekt met zeewier

Gelukkig is er niet alleen slecht nieuws. Er worden vele studies verricht naar de conservatie en het aanplanten van koraal. Ik hoor dat je als vrijwilliger mee kunt werken aan één van de projecten, bij Plantation Island Resort op het eiland Malolo, hier niet ver vandaan. Ik meld me gelijk aan!

 

Mijn belevenissen

Op vrijdag 5 maart vertrek ik naar Plantation Island Resort. Ik vind het geweldig dat dit resort, ondanks dat het vanwege Covid-19 al een jaar gesloten is, het coral farming project laat doorlopen. Ze hebben twee lokale, afgestudeerde marine biologen in dienst. Ze bieden verblijf en maaltijden aan vrijwilligers, die deelnemen aan het project.

De grote inspirator voor dit project is Dr. Austin Bowden-Kerby. Oorspronkelijk afkomstig uit de VS, woont deze zestiger bijna zijn hele leven in Fiji. Hij doet al sinds 1980 onderzoek naar het herstellen en beschermen van koraalrif. Op YouTube kun je een inspirerende TEDX TALK van hem vinden, over dit onderwerp: http://www.youtube.com/watch?v=7PRLJ8zDm0U

Ik heb het geluk dat deze inspirerende man de eerste week van mijn verblijf ook aanwezig is en volop vertelt over het project. Hij is de supervisor van dit project en ook van soortgelijke projecten op andere plaatsen in de Pacific. Beide marine biologen, Keleni en Sarah, zijn continu met dit project bezig. Ze krijgen daarbij hulp van vrijwilligers: jonge afgestudeerde Fijians, maar ook van bijvoorbeeld zeilers, zoals wij. Ik ben twee weken vrijwilliger, samen met twee Amerikaanse dames, een meisje van 13 jaar (dochter van zeilers) en vier jonge, net afgestudeerde Fijians. Als het resort open is, wordt ook veel tijd besteed aan educatie van gasten. Wij krijgen deze week 60 schoolkinderen op bezoek. Zij krijgen les over het koraalproject, over suiker in de voeding en over het milieu. Ze krijgen een lekkere lunch (pizza), iets lekkers en hebben een geweldige dag!

 

Supercoralen in nurseries

In de buurt van het resort zijn verschillende riffen. Het bijzondere van deze plek is dat er drie riffen zijn: een groot buitenrif, een binnenrif en een kleiner rif vlakbij het resort. De temperatuur van het zeewater en de samenstelling ervan verschilt bij deze drie riffen. Sarah en Keleni beoordelen de koralen op deze riffen. Gaat het goed met de koralen op deze riffen, groeien ze of gaan ze dood?

 Het is welbekend dat koraal doodgaat van hoge(re) temperaturen van zeewater. Op verschillende plekken en daarmee bij verschillende temperaturen hebben we “nurseries”.  Levend koraal wat gevonden is op plekken waar de rest van het koraal doodging, wordt verder gekweekt en vermenigvuldigd. Deze koralen worden “super koralen” genoemd, omdat ze bestand zijn tegen hogere temperaturen. Ze kunnen daardoor een belangrijk onderdeel vormen van het herstellen en in stand houden van koraalriffen. Als de koralen in de nurseries voldoende gegroeid zijn, worden ze uitgeplant. Koraal heeft ander koraal in de nabijheid nodig, om te kunnen vermenigvuldigen. Het uitplanten van koraal stimuleert dus ook de vorming van nieuw koraal op die plekken.

 

dr. Austin geeft uitleg aan schoolkinderen over de vernietigende Crown of Thorn zeesterren

Op zoek naar de vernietigende Starfish

Op het rif zoeken we naar Crown of Thornes Starfish, een soort stekelige zeester, die koraal vernietigt. Ze houden zich overdag meestal schuil onder tafelkoraal. Wij sporen ze op en doorboren ze met een stuk betonijzer. Vervolgens nemen we ze mee naar de kant, waar ze gedroogd worden. Het is goed kippenvoer en is een prima organische vervanger van kunstmest.

Als je ze in het water laat, ook als je ze in tweeën hakt, groeien ze gewoon weer aan. In Australië injecteert men ze met een zuur, maar deze optie is beter, vind ik. Ze kunnen lelijk steken. Hier kan ik helaas vanuit eigen ervaring over meepraten. Zwelling, een blauwe plek en pijn, maar gelukkig niet gevaarlijk. Het tegengif zit in het beest zelf: oranje smurrie aan de onderkant. Ik hoor later dat we in deze twee weken gezamenlijk 255 Crown of Thornes Starfish aan land gebracht hebben!

 

Een vishuisje dat de vrijwilligers hebben gemaakt zodat vissen een schuilplaats hebben

We redden Giant clams

Ook kijken we naar omgevallen stukken koraal. Als ze nog levensvatbaar zijn, draaien we ze terug. Of nemen we ze mee naar een van onze nurseries. Daar kunnen ze dan weer verder uitgroeien,  tot ze groot genoeg zijn om uit te planten. Uit onderzoek en ervaring is gebleken, dat een stukje koraal, los van het moederkoraal, vele malen sneller groeit.

We zijn ook altijd op zoek naar Giant Clams, een soort grote oester. De grootste bedreiging van deze dieren is de mens. In Fiji worden ze beschouwd als een delicatesse. Ze worden geoogst voor ze de kans krijgen volwassen te worden en voor nageslacht te zorgen. Gevolg is dat ze met uitsterven bedreigd worden. Als wij een giant clam zien op het rif die we kunnen oogsten zonder het te doden, nemen we het mee. We hebben drie kooien onder water met een slot erop, waarin ze verder kunnen groeien. Ook voor de giant clam, net als voor het koraal, is het belangrijk om dicht bij elkaar te zijn, voor de reproductie. Eitjes en sperma worden in het water losgelaten (spawning). Die kunnen elkaar alleen vinden, als ze in elkaars nabijheid zijn.

Beach clean-ups 

Verder doen we nog beach clean-ups, waarbij we mangrovezaden verzamelen, zeewier en afval. De mangrovezaden planten we in plantenbedden. Het zeewier is goede organische mest daarvoor. Als de mangroveplantjes aangeslagen zijn en blaadjes hebben, worden ze uitgeplant op plekken waar de mangrove en/of kust beschadigd is. Mangrove vormt een goede kustbescherming en is de enige plant die in zout water kan groeien.

Daarnaast bouwen we vishuisjes. We verzamelen stenen, die we met cement aan elkaar maken tot een vishuisje. Die plaatsen we in elkaars nabijheid in zand of zeegras, om er vis naar toe te lokken en die een schuilplaats te bieden. Vissen blijven slechts kort op plekken waar weinig beschutting is. Op de top van een vishuisje plaatsen we een mooi koraal. Koraal trekt een klein, plankton etend visje aan, dat het koraal schoon houdt. Die kleine visjes trekken weer grotere vissen aan. Op deze manier stimuleer je de visstand, bouw je nieuw koraal en ben je te ver voor bijvoorbeeld Crown of Thornes Starfish; die komen niet zover buiten het rif.

Ik heb het enorm naar mijn zin. Twee weken dagelijks snorkelen op prachtige plekken en ook nog nuttig werk verrichten, dat is toch geweldig!

Ik ben het Plantation Island Resort erg dankbaar voor deze ervaring. Na afloop word ik door mijn man en een vriend met de zeilboot opgehaald. Moe, maar voldaan weer terug naar huis.

Ik hoop oprecht dat ook andere resorts, in Fiji maar ook elders, soortgelijke initiatieven ontplooien. Goed voor de lokale bevolking, voor de natuur en voor het toerisme.    

 Nog een paar foto's

Een voorbeeld van een Giant Clam
Kunnen 1 meter lang worden en hebben allerlei kleuren